STOWARZYSZENIE WOLNA TRZEBINIA - ENERGIA MŁODOŚCI, DOJRZAŁOŚĆ POMYSŁÓW

Inicjatywa lokalna to zapisany w ustawie o wolontariacie i działalności pożytku publicznego sposób wspólnego realizowania działań przez mieszkańców i władze samorządowe. By doszło do współpracy w ramach tzw. inicjatywy lokalnej między władzami a mieszkańcami musi zostać zawarta umowa regulująca zobowiązania każdej ze stron. Wcześniej radni muszą podjąć uchwałę określająca warunki realizacji inicjatyw na swoim terenie. Od 2010 mają taki obowiązek.
Zapisy Ustawy o działalności Pożytku Publicznego i Wolontariacie bardzo zmieniły pozycje mieszkańców władz samorządowych we wspólnych przedsięwzięciach. Do 2010 roku władza wspierała mieszkańców w ich działaniach przyznając środki na propozycje składane przez mieszkańców: pikniki, wycieczki, imprezy integracyjne. Mieszkańcy przychodzili do urzędu i prosili władze o wsparcie ich w działaniach – występowali w roli petentów.
Takim swoistym probierzem postaw obywatelskich zwykłych mieszkańców
oraz otwartości władz na społeczność i jej zaangażowanie staje się obecnie nowe narzędzie włączające ludzi w realizację zadań publicznych, czyli inicjatywa lokalna.

Jak często macie problem z doproszeniem się władz o realizacje zadania, niejako publicznego w ramach osiedla, a jest ono zbywane, odkładana na kolejny rok bądź odrzucone i określone jako nieistotne. Często. Dlaczego? Bo jest kwestia o skali mikro i na pewno nie wpłynie negatywnie (z ich punktu widzenia) na funkcjonowanie Gminy.

Na czym właściwie polega ten mechanizm?
Najogólniej rzecz ujmując, mieszkańcy, którzy uważają, że konieczna jest określona inwestycja tj:

– remont drogi,
– przebudowa boiska,
– rewitalizacja szlaku rowerowego,
– postawienie elementów małej architektury (ławki, kosze, grill znak)
– lub inne działania,

w ramach inicjatywy lokalnej mieszkańcy nie tylko przedstawiają pomysł na konkretne przedsięwzięcie, ale również deklarują współudział w jego realizacji. Może on polegać na świadczeniu pracy społecznej, na świadczeniach pieniężnych lub rzeczowych.

 

Należy pamiętać, że inicjatywa lokalna jest realizowana na wniosek mieszkańców zgłaszany w trybie kodeksu postępowania administracyjnego (KPA). Oznacza to, że mieszkańcy mogą zgłosić wniosek w każdej chwili. Rezerwa celowa zapewnia więc elastyczność samorządu i jego otwartość na pomysły. Mieszkańcy powinni wiedzieć, że planowanie wydatków w ramach budżetów gminnych rządzi się swoimi prawami i czasami niemożliwa jest natychmiastowa realizacja danego pomysłu. Należy pamiętać, że inicjatywa lokalna jest realizowana na wniosek mieszkańców zgłaszany w trybie kodeksu postępowania administracyjnego (KPA). Oznacza to, że mieszkańcy mogą zgłosić wniosek w każdej chwili. Rezerwa celowa zapewnia więc elastyczność samorządu i jego otwartość na pomysły. Mieszkańcy powinni wiedzieć, że planowanie wydatków w ramach budżetów gminnych rządzi się swoimi prawami i czasami niemożliwa jest natychmiastowa realizacja danego pomysłu.

 

Urzędnicy zaś powinni pamiętać, że rzetelnie prowadzenie konsultacji i otwartość na pomysły mieszkańców mogą przyczynić się do szybszego i skuteczniejszego rozwiązywania problemów,
bez konieczność wydawania dodatkowych środków.
Jednak jego nadrzędnym celem jest nie tylko ułatwienie praktycznego przejścia
przez formalne wymogi ustawy dotyczącej inicjatywy lokalnej, ale przede wszystkim przeprowadzenie jej zgodnie z duchem zasady partnerstwa, pomocniczości i uczestnictwa mieszkańców w rozwiązywaniu problemów lokalnych.

Jakie korzyści może przynieść inicjatywa lokalna?

Dlatego warto zastanowić się nad jej wdrożenie.
Najlepiej pokazać to przykładzie gminy Lubochnia w województwie łódzkim. W roku 2013 Grupa Inicjatywna Mieszkańców Dębniaka i Tarnowskiej Woli złożyła 2 wnioski w ramach Inicjatywy lokalnej. Członkowie grupy wspólnie z mieszkańcami wybudowali boisko do siatkówki plażowej (wartość projektu 6 040 zł udział gminy Lubochnia 3 100 zł; wkład mieszkańców 2 940 zł) oraz kupili i ułożyli kostkę brukową przy Świetlicy Środowiskowej (wartość projektu 10 351 zł, udział gminy 1 201 zł; wkład mieszkańców 9 150 zł). W 2014 również w ramach inicjatywy lokalnej zostały złożone 2 wnioski: na przygotowanie boiska do piłki nożnej (wartość projektu 6 253 zł, udział gminy 2783 zł; wkład mieszkańców 3 470 zł) oraz na doposażenie Świetlicy Środowiskowej (wartość projektu 6 019 zł; udział gminy 4 669 zł; wkład mieszkańców 1 350 zł)

Opracowanie:
Stowarzyszenie Wolna Trzebinia
Sieć Wspierania Organizacji Pozarządowych SPLOT